Trabzon'da balık lokantası sahibi Fevzi Çimşit, "Fevzi Hoca'dan Balıklarımız ve Doğal Tatları" isimli kitabında, tüketicinin öncelikle satıcıdan balığı alırken dikkatli olmasını ve balığın lezzetli, besleyici ve sağlıklı olabilmesi için tazeliğinin önem taşıdığını söyledi.
Taze balığın gözlerinin parlak, solungaçlarının canlı ve kırmızı olduğunu belirten Çimşit, diğer tazelik özelliklerini şu şekilde sıraladı: "Pulları derisine yapışık, eti sıkı ve sert olur. Balığın kokusuna dikkat edilmelidir. Başından tutup kaldırdığınızda bıçak gibi dimdik durur. Pişirme aşamasında da tazeliği anlaşılabilir. Taze balık pişirildiği sırada kuyruğu havaya doğru kalkar, gövdesinde kıvrılma ve çatlamalar oluşur, Kılçığı kolay çıkar, kırılmaz ve kılçık altı eti beyaz olur."
"IZGARADA BALIK ATEŞİ, ATEŞ DE BALIĞI GÖRMELİDİR" En doğal ve en lezzetli balık pişirme şeklinin ızgara olduğunu ifade eden Çimşit, ızgaranın püf noktalarını ise şöyle anlatıyor: "Izgara yapılacak balık zeytinyağının içinde birkaç kez çevirilmeli. Eğer balıklar büyükse, iki yanına da bıçakla çizikler atılmalı. Balık alevli değil de orta ateşte pişirilmelidir. Kömür ateşi alevli olursa, balığın yanmasına, tat ve lezzetinin kaybolmasına neden olur. Izgaradaki balık derisi yanmadan kaldırılmalıdır, ancak içinde de en küçük bir pembelik görülmemesi gerekir. Izgara yapılacak balık asla unlanmamalıdır. Balık ateşi, ateş de balığı görmelidir. Yağsız balıktan ızgara olmaz. Kılçıkları çıkarılmadan yapılırsa balık daha lezzetli olur."
Çimşit, kızartmalarda ise tavaya konan yağın uygun sıcaklığa gelmesi gerektiğini vurgulayarak, yağın kızgın olup olmadığının, balık kuyruğunun yağa batırılarak anlaşılacağını, batırıldıktan sonra 3 saniye içinde kuyruk sararıp kırılıyorsa yağın tam kıvamına geldiğinin anlaşılacağını belirtiyor. "KIZARTMA YAĞI BİR KEZ KULLANILIR" Çimşit, kızartmalardaki diğer önemli unsurların ise şunlar olduğunu söyledi: "Kızartma yağı bir kez kullanılmalı. Hatta balığın bir yüzünde kullanılan yağ diğer yüzünde değiştirilmelidir. Balık kızgın yağa yavaşça dizilirse tavadaki yağ soğumamış olur. Balığımız pişerken arada bir tavayı sallamalıyız. Böylece taze balığın tavaya yapışmasını önleriz. Kullanılacak mısır unu elekten geçirilmeli. Kızartma balıklarını ne az ne de fazla pişirmeliyiz. İyi bir kızartmanın rengi altın sarısı görünümünde olmalıdır. Balığı çok fazla pişirirsek lezzetli olan yağlı kısmı kaybolur."
Çimşit'in, kitabında bazı pişirme tariflerini de şöyle veriyor: KAĞITTA BALIK Yaklaşık 1 kilogramlık somon, levrek veya kötek balığını sırtından yararak içini temizleyelim. Balığı bitişik iki avucumuzu açtığımız şekilde açalım. Sivri biberi, domatesi, soğanı kuşbaşı şeklinde doğrayalım. Bu malzemeye tuz, karabiber, sarımsak, pul biber ve defne yaprağını ekleyip karıştıralım. Karışımı balığın içine doldurup içine de bir kaşık tereyağı koyalım. Yağlı kağıt veya gümüş folyoyu hafifçe yağlayalım. Sonra rulo şeklinde balığımızı sarıp, tepsiye veya kiremide koyup fırına verelim. KAŞARLI SOMON Yaklaşık 1,5 kilogramlık somonlarımızı kesip ayıkladıktan sonra fileto yapıp yan kılçıklarını da çıkaralım. Üç parmak kalınlığında dilimlere bölüp hafifçe tuzlayalım. Domatesi, yeşil biberi ve sarımsağı, incecik bir şekilde doğrayıp tepsinin altına serelim. Balık dilimlerini bu malzemenin üstüne dizelim. Üst kısmı da tekerlek şeklindeki domates ve yeşil biberle süsleyelim. Bir bardak su ilave ederek 15 dakika pişirelim. Pişme esnasında sıvı yağımızı ve rendelenmiş 150 gram kaşar peynirini de ilave edip 5 dakika daha pişirelim. Balığı sıcak olarak yiyelim. BARBUNYA BUĞULAMA Barbunyaları ayıklayıp soğuk su ile yıkayalım. Buğulama yapacağımız kaba marul yapraklarını tabanın tamamını kaplayacak şekilde yerleştirelim. Üzerlerine barbunyalarımızı dizelim. Kabuğu soyulmuş domates, sivri biber ve maydanozu ince doğrayarak pul biberle karıştıralım. Karışımı balıklarımızın üzerine serelim. Tuz ve bir çay bardağı suyu ilave ederek orta ateşte 20 dakika pişirelim. Pişme esnasında tereyağını parçalar halinde üzerine atalım. Sıcak olarak servis yapalım.
Yosun yerine karalahana veya pazı, çiğ balık yerine de haşlanmış levrek kullanılıyor
Japon mutfağının iddialı lezzetlerinden suşi, artık Türkiye'de de çok sevilen bir yiyecek. Bu tadı Türkler'in damak zevkiyle bağdaştıramayanlar için Aquarium Balık Market, suşiyi Türk'leştirdi ve Lazuşi adında bir yiyecek icat etti. Lazuşi hazırlanırken, yosun yerine karalahana veya pazı, çiğ balık yerine de haşlanmış levrek kullanılıyor. Yemekte kırmızı közlenmiş biber, pirinç ve tatlı-ekşi sos da bulunuyor. Aquarium Balık Market'in kurucusu Adnan Bulak, lazuşinin piyasaya yeni sürülmüş olmasına rağmen büyük ilgi gördüğünü söylüyor.
Malzemeler: 150 gr ekmek içi, 200 gr süzme yoğurt, 10 su bardağı et suyu, 1 çay kaşığı kırmızı biber, 1 çorba kaşığı tereyağı, 1/2 tatlı kaşığı tuz.
Yapılışı: Elde ufalanan ekmek içi akşamdan yoğurt ile bir kapta iyice karıştırılır. Ertesi gün yeniden iyice karıştırılır. Bir tencerede et suyu kaynatılır. Yoğurtlu ekmek içi, karıştırılarak et suyuna yedirilir. Tuzu da ekledikten sonra hafif ateşte 5 dakika daha kaynatılıp ocaktan alınır. Bir tavada kızdırılan tereyağına kırmızı biber katılarak karıştırılır. Sonra çorbaya ilâve edilir. Çorba sıcak sıcak içilir.
***
Peynirli bayat ekmek köftesi
Malzeme: 1 adet bayat ekmek, yarım kalıp sert beyaz peynir, 1 demet maydanoz, 2 yumurta, 1 adet orta boy soğan, köfte baharı, tuz ve pul biber, galeta unu.
Yapılışı: 1 adet bayat ekmek, üzerine su serpilerek nemlendirildikten sonra ufalanır. İçine yarım kalıp sert beyaz peynir rendelenir; 1 demet maydanoz doğranır; 2 yumurta kırılır; 1 adet orta boy soğan rendelenir; tuz, köfte baharı ve pul biber katılır. Karışım yoğurularak köfte şeklinde parçalara ayrılır. Köfteler önce una, sonra çırpılmış yumurtaya, daha sonra galeta ununa bulanıp kızgın yağda kızartılır. Üzerlerine kürdan batırılarak servise çıkarılır.
***
Bayat ekmek kanepesi
Bir kabın içinde 1 çorba kaşığı salça, yarım çay bardağı sıvı yağ, 1 tatlı kaşığı kekik, yarım çay bardağı süt, 200 gr ezilmiş beyaz peynir, 2 yumurta iyice karıştırılır. Bu karışım, kanepe şeklinde ve ince bayat ekmek dilimlerine sürülür. Dilimler, fırın tepsisine dizilir; hafif pembeleşinceye kadar kızartılır. Kızartılmış dilimlerin üzerine 1’er ince dilim domates; bunun üzerine de 2 ince dilim sosis yerleştirilir. Kanepeler, kürdanlı olarak servis tabağına alınıp, soğutmadan, kıvırcık marul yaprakları eşliğinde servise çıkarılır.
***
Vişneli ekmek tatlısı
Malzeme: 1 kilo toz şeker, 5 su bardağı su, 1 kilo vişne, 2 adet bayat ekmek, krema veya kaymak.
Yapılışı: Bayat ekmekten 2 cm kalınlığında dilimler kesilir. Kabuklar düzgünce kesilerek çıkarılır. Daha sonra dilimler ortadan kesilerek iki parçaya ayrılır; fırın tepsisine dizilir. Orta ısıda hafif pembeleşinceye kadar kızartılır. 1 kg toz şeker, 5 su bardağı su, bir tencerede kaynatılıp şurup yapılır. Çekirdekleri çıkarılmış 1 kg vişne, şuruba katılır; 1-2 taşım kaynatılır. Vişne taneleri bir tabağa alınır. Ateşten alınan vişne şurubu, soğumadan, kızartılmış ekmek dilimlerinin üzerine kepçe ile gezdirilir. Sonra tepsi ağır ateşte tutularak, içindeki şurup, koyulaşana kadar kaynatılır. Ara sıra tepsi hafifçe sallanarak, ekmeklerin dibe yapışmaması ve şurubu iyice emmesi sağlanır. Şurup koyulaşınca, tepsi ateşten alınıp soğutulur. Ekmek dilimleri tabaklara yerleştirilir. Üzerine krema veya kaymak konulur. Bunun üzerine de vişne taneleri yerleştirilir.
Bayat ekmekler dilimlenip küp küp kesilir. Margarin ile yağlanmış ve un serpiştirilmiş fırın tepsisine yayılır. 4 yumurta çırpılır; içine 2 su bardağı süt, 1 paket kabartma tozu, yarım çay bardağı sıvı yağ katılır. Karışım tekrar çırpılıp ekmeklerin üzerine dökülür. Bayat ekmek pizzası bu durumda buzdolabında bir gün bekletilebileceği gibi hemen de pişirilebilir. Fırına verilmeden önce, üzerine dilimlenmiş sucuk, salam veya sosis yerleştirilir. Domates, biber dilimleri de yerleştirilebilir. Bunların üzerine de kaşar rendesi serpiştirilir.
***
Ekmek tatlısı
Malzeme: 2 adet ekmek, 6 adet yumurta, 1 fincan süt, bir tavalık ayçiçeği yağı, 2 kilo şeker.
Yapılışı: Ekmeklerin dış kabukları bıçakla sıyrılır, daha sonra düzgün bir şekilde doğranır, dilimlenir. Yumurtalar bir kaba kırılır, süt ile çırpılır, sıvı yağda sütlü yumurtalı karışıma dilimlenen ekmekler bandırılarak tavada kızartılır. Kızartılan ekmekler bir peçete üzerine çıkarılarak çektiği yağdan arındırılır. 2 kilo şekerden yapılan şerbetle kızaran ekmekler bir tepside altüst yapılarak 15 dakika kaynatılır. Soğuduktan sonra kaymak ile servis edilir.
***
Kalacuş
Bayat ekmek, küpler halinde kesilerek derin bir kaba konulur. Kıyılmış soğan, tavada kızdırılmış margarin ile pembeleşinceye kadar kavrulur. Çalkalanarak ayran kıvamına getirilen yoğurt ve su, yağ ve soğanın bulunduğu tavaya eklenir. Birkaç dakika kaynatıldıktan sonra, oluşan karışım derin kapta bulunan doğranmış bayat ekmeklerin üzerine dökülür. Kabın kapağı kapatılır. Bir süre ateşin üzerinde tutulduktan sonra hemen sofraya getirilir.
***
Ekmek oğması
Bayat ekmeklerin içi -istenirse, kabuğu ile birlikte- ufalanır; bir kapta eritilen tereyağına dökülerek kavrulur. Sonra üzerine bir yumurta kırılıp ekmek ufakları ile alt üst edilir. Ardından 1 bardak süt dökülüp yeniden karıştırılır. Çok hafif ateşte süt çekilinceye kadar bekletilir. Süt çekilince ateşten alınır; üzerine bir bez konularak demlendirilir. Ilıyınca yenilir.
***
Muhammara
Malzeme: 2 adet ekmek, 50 gr ceviz içi, 2 adet iri boy kuru soğan, 2 diş sarımsak, 1 bağ maydanoz, 250 gr beyaz peynir, 50 gr pul biber, 50 gr sıvı yağ, 1 yemek kaşığı tuz, 100 gr domates salçası.
Yapılışı: 2 adet ekmek içi suyla ıslatılır ve suyu sıkılır. Bir karıştırma kabına alınır. 50 gr ceviz içi çekilir. İki adet kuru soğan, sarımsaklar ve maydanoz çok ince şekilde çekilir. İçine rende beyaz peynir, pul biber, tuz, sıvıyağ, salça konulur ve hepsi karıştırılır. Hazırlanan karışım kanepe şeklinde dilimlenmiş ekmekler üzerine sürülerek servis yapılır
Yaz sofralarınıza hafif, leziz ve yapımı çok kolay bir tarif. Rengarenk patates topları davet sofralarınıza de renk katacak.
Renkli patates topları:
40-45 adet
Malzemeler:
8-9 orta boy patates 1-2 yemek kaşığı tereyağı tuz 3 adet havuç, rendelenmiş küçük bir demet dereotu veya maydanoz, doğranmış kırmızı biber
Hazırlanması:
patatesleri haşlayıp, kabuklarını soyun. ezme aleti ile hepsini geniş bir kapta ezin. tereyağını ilave edin. patateslerin sıcaklığı ile yağın erimesini sağlayın. en son tuzunu ekleyip karıştırın. ayrı ayrı tabaklara havucu, dereotunu ve biberi koyun. patatesten bir miktar alıp avcunuzda top yapın. daha sonra bu topu havuca bulayıp tabağa yerleştirin. bu işlemi tüm malzemeler bitene kadar tekrarlayın.
AFİYET OLSUN
Yaz sofralarınızda hafif, leziz ve yapımı çok kolay bir tarif.
Malzemeler Hamuru için 500 gr baklavalık un 250 gr buğday nişastası (açmak için) 2 adet yumurta 1.5 çorba kaşığı zeytinyağı 1/2 çorba kaşığı limon suyu 1 çay kaşığı tuz 2/3 bardak ılık su (una azar azar yedirilecek) içine sermek için dövülmüş ceviz tepsinin üzerine gezdirmek için 50 gr zeytinyağı + 50 gr tereyağı karışımı Şerbeti 750 gr şeker 750 ml su yarım limonun suyu Yapılışı Öncelikle şerbeti hazırlayın, su ve şekeri bir kaba boşaltıp bir iki taşım kaynatın limon suyu ekleyin, bir kenarda soğumaya bırakın.Unun ortasını açıp içine zeytinyağı, tuz , limon suyu ve yumurtaları kırın suyu azar azar ekleyip kulak memesinden sertçe bir hamur yapın. Hamuru çevire çevire yoğurun. Hamur özleşince 5 cm çapında silindir şekline getirin ve eşit büyüklükte 12 parçaya kesip yaş bez örtün. Ayırdığınız parçalardan düzgün yuvarlaklar yapın ve her birini nişasta serperek merdane ile 15 cm çapında daireler haline getirin, aralarına nişasta serperek üst üste koyup yaş bez örterek bir saat dinlenmeye bırakın.Dinlenen hamurları nişasta serperek teker teker açın. Mümkün olduğu kadar ince açtığınız yufkayı ortadan ikiye bölüp fotoğraftaki gibi geniş kısmına ceviz serip oklavaya sarın ve büzerek oklavadan çıkarın bu halde küçük parçalara kesip tepsiye yerleştirin. Tüm yufkaları bu şekilde hazırlayıp tepsiye yerleştirdikten sonra üzerine (tereyağı + zeytinyağı) karışımını gezdirin.180 derece fırında üzeri kızarana kadar pişirin.Fırından çıkar çıkmaz oda ısısındaki şerbeti üzerine gezdirin ve şurubu çekebilmesi için başka bir tepsiyle üzerini kapatıp dinlenmeye bırakın. Afiyet olsun...erol egilmez ustanin tatli tarifleri
Malzemeler: 2 buçuk su bardağı toz şeker 1 paket güllaç 250 gram dövülmüş ceviz Çeyrek çay bardağı gül suyu HAZIRLANIŞI : Sütü ısıtın. 2 buçuk su bardağı toz şekeri ilave edip, kaynatın. Geniş bir tepsiye dökün. Güllaçları parçalara ayırıp, bu tepsinin içinde ıslatın. Ortasına dövülmüş cevizi koyun. Yanlarını ortada toplayıp, katlayın. Katladığınız güllaçları başka bir tepsiye dizin. Kalan sütü üzerine dökün. Gül suyu ilave edin. Ilık veya soğuk servis yapın..
Malzemeler: Yarım kilo çiğ tel kadayıf 250 gr tereyağı veya margarin 250 gr Antepfıstığı (ceviz veya fındık da olabilir) 750 gr şeker 4 bardak su HAZIRLANIŞI : Kadayıf için kenar yüksekliği ortalama 3 santim olan bakır veya alüminyum bir tepsi tercih ediniz. Marketten aldığınız çiğ kadayıfı önce elinizle iyice ufalayıp dağıtın. (Bu işlem kadayıfın topaç olmasını önler ve daha iyi pişmesini sağlar.) Yağın 200 gramlık kısmıyla tepsiyi yağlayın. Kadayıfı ikiye ayırın ve yarısını tepsinin her tarafına eşit olacak şekilde dağıtın. Eşit büyüklükte bir başka tepsiyle, dağıttığınız kadayıfı iyice bastırın. Dövdüğünüz veya öğüttüğünüz fıstığın hepsini tepsinin üzerine dağıtın. Kalan kadayıfı yine eşit bir şekilde fıstıkların üzerine kapatın. Boş tepsiyle yeniden bastırarak pişmesi için fırına verin. (Ocakta da pişirebilirsiniz fakat altı piştikten sonra kadayıfı ters çevirmeniz gerekir.) Kadayıfı orta sıcaklıkta, üzeri kızarana kadar pişirin. Şayet yüksek hararetli bir fırında pişirirseniz üstü kızarmasına rağmen içi çiğ kalır ve bu lezzeti önler. Kadayıfın pişme süresi ortalama olarak 20 dakikadır. Şerbetinin hazırlanışı: Şerbeti yapacağınız tencereye soğuk suyu boşaltın. Sonra şekerin tamamını boşaltın ve ısıtmadan soğuk suyun içinde karıştırarak tamamen eritin. (Bu işlemi yapmadığınız takdirde erimeyen şeker tencerenin dibine çöker ve ısınmaya başladığında yanarak tadı acımsı, rengi de sarımsı bir hale dönüşür.) Şekeri erittikten sonra kaynatın ve istediğiniz kıvama gelip gelmediğini anlamak için kontrol edin. (Bir parmağınızı şerbete değdirip, şerbetsiz parmağınızı şerbetliyle birleştirdiğinizde yapışacak gibi oluyorsa kıvama gelmiş demektir.) Bu aşamadan sonra ateşin altını kısarak kadayıfı fırından alana kadar kısık ateşte bekletin. Bu, şekerin donmasını önler. Fırından aldığınız kadayıfın üzerine hazırlamış olduğunuz şerbeti eşit şekilde dökün. Oda sıcaklığında soğumaya bırakın. Soğuduktan sonra isteğinize göre kare veya dikdörtgen şeklinde keserek servise sunabilirsiniz. İsteyenler rendelenmiş ince fıstıktan üzerine süs yapabilirler. Not: Şerbet kaynatılırken bir küçük limon ilave edilir. Bu, tatlımızın şekerlenmesini önler.
Malzemeler : 1 adet küçük boy ekmek kadayıfı 7 bardak su
Şurubu : 4 1/2 bardak toz şeker 4 1/2 bardak su 2 1/2 tatlı kaşığı limon suyu
Üstüne : 2 lüle kaymak Hazırlanışı : Kadayıftan en aşağı dört beş parmak büyüklüğünde, kenarlı ve yuvarlak bir tepsiye küçük boydan, yalnız bir adet ekmek kadayıfını, kırmızı taraf alta getirilmiş olarak koyduktan sonra üstüne 7 bardak su katın ve kadayıfın yumuşaması ve büyümesi için 15-20 dakika bir tarafa bırakın. Sonra suyunu çekerek iyice yumuşamış ve büyümüş olan ekmek kadayıfının üstüne bir peçete ile kuvvetlice bastırarak kadayıftaki fazla suyu peçeteye çektirin, bu işlemi tekrarlayarak bütün suyunu alın. Diğer taraftan da şurubun hazırlanması için, bir tencereye toz şeker, su ile limon suyunu koyun ve karıştırarak da şekerin su içinde erimesini sağladıktan sonra şurup koyuca bir kıvama gelinceye kadar aşağı yukarı 25 dakika kendi halinde kaynamaya bırakın. Şurup koyulaşınca bunu, kadayıfların üstüne dökün, sonra da şurup katılmış kadayıf tepsisini orta ısıdaki ateşte, kadayıf hafifçe ağdalanıp üstünde şuruptan kabarcıklar oluşana dek 30-40 dakika kadar pişirin, sonra da tepsiyi ateşten alıp ılımaya bırakın. Kadayıf ılındıktan sonra üstüne tepsi büyüklüğünde bir kapak kapatın ve tepsiyi alt üst etmek üzere kadayıfı tabağa alın ve iyice soğumaya bırakın. Soğuduktan sonra da ortasına 2 lüle kaymak koyarak servis yapın.
Malzemeler: 3 Adet Yumurta 4 Çorba Kaşığı Yoğurt 1 Çay Bardağı Zeytinyağı 1/2 Limon Suyu 1/2 Çay Bardağı Su Alabildiği Kadar Un İçine: Dövülmüş Ceviz Şerbet İçin: 4 Su Bardağı Şeker 3.5 Su Bardağı Su 1/4 Limon Ayrıca: Açmak İçin Nişasta 250 gr Margarin(Üzerine Dökmek İçin) HAZIRLANIŞI : Bakalvanın şerbetini hazırlayalım.Bunun için şeker,su ve çeyrek limonu kaynatalım ve bekletelim.Yoğurt,zeytinyağı, limon suyu ve suyu bir kabın içinde karıştıralım.Yumurtaları içine kırıp,unu azar azar ilave ederek poğaça hamuru yumuşaklığında bir hamur elde edelim. Hamurdan büyük parçalar kopartarak 20 adet beze yapalım.Bezelerin üzerine nemli bir bez örtüp,20 dk dinlendirelim.İlk 10 bezeyi ayrı ayrı hafifçe unlanmış zeminde servis tabağı büyüklüğünde açalım.Aralarına nişasta serperek üst üste dizelim. Oklavayla 10 bezeyi birarada incecik açalım.İlk 4 yufkayı bolca yağlanmış bir tepsiye alıp,her 4 yufkada bir dövülmüş ceviz serpelim.Kalan 10 bezeyi de açalım.Onları da yine aralarına ceviz serperek tepsiye alalım.Bu arada margarini kızdıralım. Tepsideki hamuru baklava dilimi şeklinde keselim.Üzerine iyice kızdırılmış margarini gezdirelim.(margarin asla ılık olmamalı).Tepsiyi önceden ısıtılmış 200 derecedeki fırına sürelim.Baklavanın üzeri altın sarısı renk alana dek pişirelim.Çıkarttıktan sonra baklavayı bir süre bekleterek ılıtalım.Üzerine ılık şerbeti döküp,tatlısını çekmesini bekledikten sonra servis yapalım.
Trabzon'da balık lokantası sahibi Fevzi Çimşit, "Fevzi Hoca'dan Balıklarımız ve Doğal Tatları" isimli kitabında, tüketicinin öncelikle satıcıdan balığı alırken dikkatli olmasını ve balığın lezzetli, besleyici ve sağlıklı olabilmesi için tazeliğinin önem taşıdığını söyledi.
Yaz sofralarınızda hafif, leziz ve yapımı çok kolay bir tarif. 
